•  Historia wyczytana z pnia. W 1850 r. to drzewo było siewką. Rosło, co roku przybywał mu jeden słój i na nich oznaczono ważne daty z historii: wybuch powstania styczniowego (1863 r.), pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie w Atenach (189
     Historia wyczytana z pnia. W 1850 r. to drzewo było siewką. Rosło, co roku przybywał mu jeden słój i na nich oznaczono ważne daty z historii: wybuch powstania styczniowego (1863 r.), pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie w Atenach (189 Fot. Jarosław Myśliwski
05.12.2018

Fundusz wspiera edukację przyrodniczą

Górnośląskie Centrum Rehabilitacji “Repty” otrzymało ponad 33 tys. zł dotacji na rozbudowę ścieżki dydaktyczno-przyrodniczej.

Projekt obejmuje wykonanie ośmiu tablic informacyjnych wraz z ławkami i wydanie folderu o ścieżce przyrodniczo-edukacyjnej. Dotacja Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach wynosi 33 695 zł.

Tablice uzupełnią już istniejącą ścieżkę, utworzoną w latach 2004-2006. Została poprowadzona alejkami spacerowymi po parku Repeckim, na terenie którego znajduje się GCR. Ścieżka ma długość prawie 1,5 km.

Park Repecki został wpisany do rejestru zabytków w 1966 r. W Polsce jest ponad 9 tys. zabytkowych parków o łącznej powierzchni przekraczającej 50 tys. ha. W województwie śląskim znajduje się przeszło 400 parków liczących blisko 4 tys. ha. Większość z nich, zakładana w XIX w., nosi charakterystyczne cechy dla państwa, do którego należała dana część województwa. Wpływy pruskie, austriackie czy rosyjskie znalazły swoje odzwierciedlenie w sposobie tworzenia parków, wynikające z mody, obyczajów i przepisów prawnych. Założenia wielkoprzestrzenne przeważają na terenach podległych Prusom i Austro-Węgrom. Powoduje to wyraźne różnice pomiędzy nimi a parkami na ziemiach dawnego zaboru rosyjskiego. Różnice te występują nie tylko w kompozycjach założeń zieleni, ale również w doborze stosowanych w nich gatunków drzew.

Według niektórych przyrodników duży wpływ na dobór gatunków drzew i krzewów wysadzanych w parkach miała mitologia. Stąd częste pojawianie się w parkach północnych i wschodnich rejonów województwa lipy drobnolistnej, z kolei na pozostałych terenach: dębu szypułkowego, jesionu wyniosłego lub platana klonolistnego. Symbolikę lipy można wiązać z tradycją wypływającą z mitologii słowiańskiej, a dębu i jesionu z wpływami mitologii germańskiej i skandynawskiej.

W parkach na obszarze byłego zaboru rosyjskiego sadzono przede wszystkim drzewa rodzime, pozostawiając je w formie naturalnej. Na terenach podległych Prusom i Austro-Węgrom w kompozycjach dominują drzewa egzotyczne sprowadzane z zachodniej Europy, Azji i Ameryki. Drzewom przycinano korony w celu uzyskania nietypowych kształtów.

Takie cechy ma park Repecki. Założono go w XIX w. na powierzchni 475,51 ha, z czego 18,8 ha stanowi własność GCR. Przez park przepływa rzeka Drama, której dolina wcina się na głębokość ok. 20 m względem sąsiednich terenów. W okresach suchych jest niewielkim strumykiem uroczo meandrującym wśród zarośli.

Park powstał na terenie lasu repeckiego. Jak podaje Tadeusz B. Hadaś w "Historii Tarnowskich Gór", w 1820 roku las repecki stał się własnością tarnogórsko-świerklanieckiej linii rodu Henckel von Donnersmarck. Cztery lata później wybudowano zamek myśliwski, który stanął w najwyższym punkcie lasu, tam, gdzie obecnie znajduje się parking. Las przekształcono w zwierzyniec, otaczając go murem z kamienia wapiennego. Aby ułatwić polowanie, wycięto część drzew.

Pod koniec XIX wieku zwierzyniec przekształcono w angielski park rezydencjonalny, spłaszczono i zaokrąglono wzgórza, wypełniono nierówności w dolinach. "Posadzono około 10 000 drzew (głównie buki i dęby) o wysokości 10 m metodą "zamarzniętej bryły". Całość zieleni zaprojektowano w ten sposób, aby w miarę oddalania się od wzniesionego w latach 1893-1898 nowego neorenesansowego pałacu znajdującego się w centrum parku, narastało wrażenie płynnego przejścia z naznaczonego ludzką myślą parku ku kwiecistym łąkom i rozległym kompleksom "naturalnego lasu". Nieużytkowany zamek myśliwski przekształcił się w ruinę, którą rozebrano w 1971 roku, zakładając na tym miejscu duży parking. Pałac, spalony przez Armię Czerwoną i rozszabrowany w 1945 roku, wysadzono w powietrze w latach sześćdziesiątych decyzją władz partyjnych. Na jego miejscu powstał kompleks budynków Górnośląskiego Centrum Rehabilitacji" — napisał Tadeusz B. Hadaś.

Biolodzy znaleźli w parku 9 gatunków podlegających całkowitej ochronie. To: sosna limba i różanecznik żółty, cis pospolity, wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity, storczyk buławik mieczolistny, listera jajowata, ciemiężyca zielona i skrzyp olbrzymi. Tadeusz B. Hadaś w "Historii Tarnowskich Gór", w rozdziale "Przyroda dawniej i dziś", wymienia 6 występujących tutaj gatunków, które są objęte ochroną częściową: kalina koralowa, kruszyna pospolita, porzeczka czarna, kopytnik pospolity, marzanka wonna, paprotka zwyczajna.

Prace pielęgnacyjne prowadzone w parku Repeckim są dofinansowywane przez WFOŚiGW od 1995 roku.

Park jest często odwiedzany przez mieszkańców Tarnowskich Gór i okolicznych miejscowości. Często można w nim spotkać spacerowiczów, są też świetne warunki do biegania, nordic walkingu, jazdy na rowerach, a zimą do uprawiania narciarstwa biegowego. Alejkę od strony Rept Śląskich przemierzają grupy turystów odwiedzających Sztolnię Czarnego Pstrąga. Część parku od strony Starych Tarnowic jest miejscem spacerowym dla pacjentów GCR i odwiedzających ich osób oraz uczniów i gości Salezjańskiego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego. Częstymi gośćmi parku są zawodnicy i kibice organizowanych meczy piłkarskich na stadionie oraz biegów, rajdów rowerowych itd. Młodzież z tarnogórskich szkół przyjeżdża tutaj na terenowe lekcje biologii.

Jarosław Myśliwski


Artykuł ukazał się w GWARKU 48/2018 z 04.12.2018

komentarze
„Gwarek” tygodnik lokalny ukazuje się w trzech powiatach - tarnogórskim, piekarskim i lublinieckim

Wydawca:
Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”

Adres redakcji:
42-600 Tarnowskie Góry
ul. Bytomska 3
Tel. 32-285-26-61, 32-285-27-16
fax 32-285-37-03
Poinformuj Gwarka

Przeczytałem i akceptuję Regulamin serwisu internetowego gwarek.com.pl

 

Administratorem danych osobowych jest Wydawnicza Spółdzielnia Pracy "Gwarek Śląski" z siedzibą w Tarnowskich Górach (42-600) przy ul. Bytomskiej 3. Dane nie będą udostępniane podmiotom innym niż upoważnione na podstawie przepisów prawa lub objęte Twoją zgodą. Podanie danych jest dobrowolne, ale konieczne do obsługi usług, realizacji zamówienia, marketingu usług własnych administratora danych oraz do rejestracji konta użytkownika w serwisie internetowym GWAREK.COM.PL. W każdym czasie masz prawo do wglądu i poprawiania swoich danych osobowych oraz do cofnięcia zgody na przetwarzanie swoich danych osobowych.