05.05.2019

Śląska Atlantyda

Najstarszy zapis o istnieniu kopalnictwa rudy srebronośnej na Górnym Śląsku pochodzi z 1136 r. Wtedy papież Innocenty II zatwierdził bullą posiadłości arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

Imponująca jest na niej lista miejscowości od Gniezna po Kalisz, Łowicz, Sandomierz i Kraków. Wśród nich wymieniono też wieś pod Bytomiem o nazwie Zversov z kopaczami srebra.

Nie tylko ze względu na podobieństwo nazwy przymierzano do niej Chorzów, ale można by też Reptov. Należącą do premonstratensów wrocławskich wioskę o takiej nazwie księżna Viola, wdowa po księciu opolskim Kazimierzu, wymienia w dokumencie z 1230 r. W innym, wystawionym w 1247 r. przez jej syna księcia Władysława, opactwo premonstratensów otrzymało uprawnienia do lokowania gości-przybyszów na prawie niemieckim w dziedzictwie Reptov. Pośród wolności przysługujących osadnikom wymieniono na pierwszym miejscu prawo do wydobywania ołowiu na własny rachunek. Czy książę nadawałby to prawo w ciemno? Raczej wiedział, że tam nie ma złota, a jest ruda ołowiu, o czym świadczyłoby jej wcześniejsze wydobycie, choćby na małą skalę.

Profesor Jan Drabina utożsamiając Reptov z wioską Repty, napisał w publikacji Historia Tarnowskich Gór, że "W momencie przenoszenia wioski na prawo niemieckie na pewno nie było tam jeszcze kościoła, więc przypomnę, że wchodziła w skład parafii bytomskiej zarządzanej przez tychże premonstratensów".

Bytom w 1136 r. był jedyną dużą osadą umożliwiającą określenie położenia mniejszych miejscowości w okolicy. Nie istniały wtedy Tarnowskie Góry, Lubliniec, Toszek, Pyskowice, Gliwice, Zabrze, Piekary Śl. Z Piekarami też kojarzono Zversow.

W 1201 r. papież Innocenty III potwierdził ówczesne posiadłości wrocławskich premonstratensów, m.in. wieś Reptones. Ksiądz Franciszek Maroń w publikacji Rozwój sieci parafialnej diecezji katowickiej do końca XV w. identyfikuje tę wieś jako Repty.

Także dla nich Bytom był wtedy jedyną, większą i nieodległą osadą. Poza tym, dokument tylko potwierdza istnienie Rept w 1201 r. Powstać musiały wcześniej.

Czy wolno spekulować, że Zversow to Reptov, wcześniejsze Reptones i późniejsze Repty? Można nawet tak twierdzić, ale tylko 1 kwietnia, bo dowodu na to nie ma.

Czy jest szansa na to, że badacze historii górnictwa rudnego na Górnym Śląsku znajdą kiedyś Zversov, niezlokalizowany do dziś jak Atlantyda? Papieżom, przedstawiano wcześniej sporządzony spis miejscowości. Mógł być dokładniejszy w opisie miejsc i czeka na odkrycie w watykańskich archiwach.

Mieczysław Filak


komentarze
„Gwarek” tygodnik lokalny ukazuje się w trzech powiatach - tarnogórskim, piekarskim i lublinieckim

Wydawca:
Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”

Adres redakcji:
42-600 Tarnowskie Góry
ul. Bytomska 3
Tel. 32-285-26-61, 32-285-27-16
fax 32-285-37-03
Poinformuj Gwarka

Przeczytałem i akceptuję Regulamin serwisu internetowego gwarek.com.pl

 

Administratorem danych osobowych jest Wydawnicza Spółdzielnia Pracy "Gwarek Śląski" z siedzibą w Tarnowskich Górach (42-600) przy ul. Bytomskiej 3. Dane nie będą udostępniane podmiotom innym niż upoważnione na podstawie przepisów prawa lub objęte Twoją zgodą. Podanie danych jest dobrowolne, ale konieczne do obsługi usług, realizacji zamówienia, marketingu usług własnych administratora danych oraz do rejestracji konta użytkownika w serwisie internetowym GWAREK.COM.PL. W każdym czasie masz prawo do wglądu i poprawiania swoich danych osobowych oraz do cofnięcia zgody na przetwarzanie swoich danych osobowych.