• Jak skutecznie uczyć szacunku do wody? Rozmawiano o tym podczas spotkania, na które Łukasz Czopik, prezes Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów zaprosił m.in. ks. bp. Jana Kopca, ordynariusza gliwickiego i Andrzeja Pilota, p
    Jak skutecznie uczyć szacunku do wody? Rozmawiano o tym podczas spotkania, na które Łukasz Czopik, prezes Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów zaprosił m.in. ks. bp. Jana Kopca, ordynariusza gliwickiego i Andrzeja Pilota, p Fot. Jarosław Myśliwski
12.12.2015

Woda to życie

W kontekście tzw. encykliki papieskiej dużo mówiło się ostatnio o ochronie atmosfery i zatruwaniu powietrza. Jednym z efektów były, odczytane w kościołach kilku diecezji w południowej Polsce, listy biskupów wzywające do odpowiedzialności za stan środowiska naturalnego poprzez ograniczanie niskiej emisji. Kolejnym, ważnym tematem jest woda. W ubiegły piątek Łukasz Czopik, prezes Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów zaprosił na spotkanie m.in. ks. bp. Jana Kopca, ordynariusza gliwickiego i Andrzeja Pilota, prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Wybrano miejsce symboliczne - Zabytkową Stację Wodociągową “Zawada” w Karchowicach. Dzięki tej stacji w drugiej połowie XIX wieku udało się oddalić zagrożenie spowodowane brakiem dostępu do wody, które groziło samounicestwieniem okręgu przemysłowego.

— Spotkaliśmy się w miejscu, gdzie 130 lat temu zaczęła się historia śląskich wodociągów. Wtedy szukano odpowiedzi na pytanie, skąd brać dobrą wodę. Historia tego miejsca skłania nas do refleksji, że woda to skarb, który trzeba szanować i o który trzeba dbać — powiedział prezes Czopik.

Aleksander Trzęsicki, kierownik Stacji Uzdatniania Wody w Zawadzie oprowadził po stacji, ale także opowiedział historię tutejszego ujęcia. — Gwałtowny rozwój przemysłu pociągał za sobą coraz większe zapotrzebowanie na wodę do produkcji i dla ludzi, którzy, wędrując za pracą, osiedlali się na Górnym Śląsku. Z drugiej strony na skutek działalności górniczej obniżał się poziom wód i zaczęły wysychać stawy, rzeki oraz studnie. Woda wypompowywana z kopalń w dużej mierze była zanieczyszczona i skażała wody powierzchniowe. W drugiej połowie XIX wieku sytuacja była katastrofalna — mówił. To wywoływało zagrożenie epidemiologiczne – w roku 1873, i następnym, przez Górny Śląsk przetoczyła się cholera. Wzmogły się protesty ludności. Najpierw woda popłynęła z Szybu Staszic w Nowych Reptach, potem z Zawady.

"W dniu 29 marca 1880 r. trzy pruskie ministerstwa przekazały 50 000 marek na prace wiertnicze. Ich wykonanie powierzono wiertniczemu Wodakowi, który w ciągu niecałych dwóch lat doprowadził do powstania studni o głębokości 215 metrów, zwanej Karchowicką Studnią Głębinową" – czytamy w opracowaniu historycznym dotyczącym Zabytkowej Stacji Wodociągowej "Zawada". Początkowo była to studnia artezyjska, czyli woda wypływała na powierzchnię pod własnym ciśnieniem. Dopiero później trzeba było zamontować maszyny wydobywcze.

W 1991 roku kompleks wodociągowy został wpisany na Listę Narodowych Dóbr Kultury. Warte obejrzenia są już same zabudowania, które w większości powstały w okresie międzywojennym. "Architektowi chodziło najwyraźniej o zamanifestowanie rangi zakładu, nadanie mu odpowiedniej oprawy do odpowiedzialności pełnionego przezeń zadania. "Zawada" miała przytłaczać swym ogromem i rozmachem, godnym głównego i najważniejszego zakładu wodociągowego dla niemieckiej części GOP-u. Stanowiła również odzwierciedlenie pozycji niemieckiego przemysłu, finansującego przebudowę" – podano w publikacji.

Ewenementem na skalę kraju jest utrzymanie prawie kompletnego wyposażenia ruchu parowego stacji pomp na dawnych stanowiskach pracy. Trafiają tutaj zabytkowe urządzenia wodociągowe z Górnego Śląska, nie tylko z zakładów Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągowego, które jest właścicielem stacji. Można tutaj oglądać: XIX-wieczną drewnianą rurę, dwustopniową turbinę wysokiego ciśnienia firmy A.Borsig Berlin-Tegel z 1928 r., sprężarki parowe, turbozespoły i wiele innych.

Jakie będą efekty piątkowego spotkania w Karchowicach? — Ostatnio dużo się mówi o powietrzu i jego jakości, a mniej o wodzie. Dlatego chcemy, wspólnie z prezesem Czopikiem, zorganizować kampanię ekologiczną dotyczącą wody. Z jednej strony propozycje typu sympozjum naukowe dla dorosłych, z drugiej np. warsztaty dla młodzieży. Takich miejsc jak Zawada, gdzie w ciekawy sposób można przekazywać ideę poszanowania wody, GPW ma więcej i będziemy starali się je dobrze wykorzystać — mówi Andrzeja Pilot, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Człowiek z tego świata korzysta i ten świat jest dla niego środowiskiem. Dlatego odpowiedzialność za nie spoczywa na człowieku, który jako jedyny jest obdarzony rozumem. Często, niestety, nadużywa tego potencjału, który służyć ma do harmonijnego rozwoju. Cały akcent spoczywa na harmonijnym korzystaniu ze świata stworzonego — komentuje bp Kopiec.

Jarosław Myśliwski

Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.


Artykuł ukazał się w GWARKU 50 z 14.12.2015

komentarze
„Gwarek” tygodnik lokalny ukazuje się w trzech powiatach - tarnogórskim, piekarskim i lublinieckim

Wydawca:
Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „GWAREK ŚLĄSKI”

Adres redakcji:
42-600 Tarnowskie Góry
ul. Bytomska 3
Tel. 32-285-26-61, 32-285-27-16
fax 32-285-37-03
Poinformuj Gwarka

Przeczytałem i akceptuję Regulamin serwisu internetowego gwarek.com.pl

 

Administratorem danych osobowych jest Wydawnicza Spółdzielnia Pracy "Gwarek Śląski" z siedzibą w Tarnowskich Górach (42-600) przy ul. Bytomskiej 3. Dane nie będą udostępniane podmiotom innym niż upoważnione na podstawie przepisów prawa lub objęte Twoją zgodą. Podanie danych jest dobrowolne, ale konieczne do obsługi usług, realizacji zamówienia, marketingu usług własnych administratora danych oraz do rejestracji konta użytkownika w serwisie internetowym GWAREK.COM.PL. W każdym czasie masz prawo do wglądu i poprawiania swoich danych osobowych oraz do cofnięcia zgody na przetwarzanie swoich danych osobowych.