Zamknij

Uczył w szkole w Tąpkowicach i Ożarowicach. Był zakonspirowanym oficerem wywiadu. Co odkrył?

08:00, 26.12.2021 | Krzysztof Garczarczyk
REKLAMA

Vergeltungswaffe (broń odwetowa) miała w zamyśle hitlerowców walnie przyczynić się do ich zwycięstwa w II wojnie światowej. W nocy z 17 na 18 sierpnia 1943 r. zmasowany nalot samolotów brytyjskich zniszczył ośrodek w Peenemünde na bałtyckiej wyspie Uznam, gdzie prowadzono doświadczenia z nowatorską bronią. Zmusiło to Niemców do przeniesienia produkcji i prób poligonowych w miejsca bardziej odległe od zasięgu alianckiego lotnictwa.

Jesienią 1943 r. Niemcy przystąpili do budowy poligonu broni V-1 (bomby latające) i V-2 (balistyczne pociski rakietowe) w rejonie wsi Blizna, w lasach pomiędzy Dębicą a Kolbuszową na Podkarpaciu. Były to rodzinne strony nauczyciela Eugeniusza Letkiewicza, którego zawodowe i rodzinne losy na długie lata związały się z Tąpkowicami, Ożarowicami i Żyglinem. Niewiele osób wie, że miał on swój udział w poznaniu jednej z najpilniej strzeżonych tajemnic III Rzeszy. W 70 lat od tamtych wydarzeń warto przypomnieć tę zasłużoną, acz mało znaną dzisiaj postać.

Eugeniusz Letkiewicz

Nasz nauczyciel

Eugeniusz Letkiewicz urodził się 14 kwietnia 1906 r. w Zassowie (od 1968 r. Zasów) w powiecie dębickim. Jak informuje jego córka, Barbara Żółkiewicz, w szkole powszechnej w Tąpkowicach pracował jako nauczyciel od 24 września 1929 do 31 grudnia 1937 r., walnie przyczyniając się do zbudowania w tej wsi nowego budynku szkolnego. W tym czasie był najpierw sekretarzem miejscowego koła młodzieży wiejskiej, a później pełnił funkcję wiceprezesa OSP Tąpkowice. Od 1932 do 1939 r. zajmował stanowisko komendanta gminnego Związku Strzeleckiego. W latach 1934-1939 był instruktorem przysposobienia wojskowego, udzielał się też w Związku Nauczycielstwa Polskiego.

1 stycznia 1938 r. został kierownikiem szkoły powszechnej w Ożarowicach. Od lutego 1938 do lata 1939 był członkiem miejscowego Kółka Rolniczego. W lutym 1939 r. wybrano go radnym Rady Gminy w Ożarowicach. Wobec narastającej groźby wybuchu wojny z Niemcami, jako absolwent podchorążówki i oficer rezerwy Wojska Polskiego, w lipcu 1939 r. został powołany do czynnej służby wojskowej, biorąc udział w kampanii wrześniowej. Jego macierzystą jednostką był 11. pułk piechoty w Tarnowskich Górach.

Tajemniczy poligon

Po klęsce wrześniowej przebywał w Kolbuszowej, rodzinnym mieście żony Wiktorii ze Staniszewskich, także nauczycielki, która przed wojną uczyła w Ożarowicach. Z początkiem listopada 1942 r. objął posadę sekretarza i telefonisty w leśnictwie w Niwiskach. W tym czasie zajmował się tajnym nauczaniem. Leśnictwu Niwiska podlegał rewir leśny Blizna, którym w związku z tajemniczym poligonem z nową bronią bardzo interesował się wywiad polskiego państwa podziemnego.

Naszkicowany przez E. Letkiewicza plan sytuacyjny okolic Blizny, który ukazał się przed laty w tygodniku

Letkiewicz, jako zakonspirowany oficer wywiadu AK, działający pod pseudonimem "Siewierz", zbierał informacje na temat poligonu. Pozyskiwane przez niego dane wywiadowcze trafiały do Oddziału II (Informacyjno-Wywiadowczego) Komendy Głównej AK w Warszawie. W lipcu 1944 r. Niemcy aresztowali Letkiewicza w Kolbuszowej, podczas łapanki mężczyzn zamieszkałych w miasteczku, ale udało mu się wydostać z opresji po przekupieniu niemieckiego oficera. W tym czasie odbywała się ewakuacja poligonu w Bliźnie, który przeniesiono w Bory Tucholskie. Swoje wspomnienia z tego okresu Eugeniusz Letkiewicz opublikował przed laty w nieistniejącym już dziś tygodniku "Panorama".

Jak dodaje Barbara Żółkiewicz, od sierpnia 1944 do stycznia 1945 r. jej ojciec pracował w Delegaturze PKWN w Rzeszowie jako delegat w Kolbuszowej. Od marca do maja 1945 r. uczestniczył w uruchomieniu produkcji zakładu "Elektrograf" w Tarnowskich Górach. 12 maja 1945 podjął pracę nauczycielską w szkole w Żyglinie. W grudniu 1945 r. stanął na czele miejscowego Ogniska ZNP, a w listopadzie 1947 r. został prezesem reaktywowanego chóru męskiego "Piast". Kierownikiem szkoły żyglińskiej, którą za jego kadencji rozbudowano, był do 31 lipca 1971 r. Za owocną działalność patriotyczną, społeczną i zawodową otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi oraz wiele innych medali i odznak. Zmarł w 1990 r.

Tekst archiwalny Krzysztofa Garczarczyka, Gwarek z30 grudnia 2013 r.

 

(Krzysztof Garczarczyk)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze
REKLAMA
REKLAMA

komentarz (2)

JoJo

1 1

Urodził się na wschodzie czyli ….. i wszystko w temacie . A ze dwa pomniki mu postawcie . Znowu fałszywi bohaterowie !!! 17:53, 26.12.2021

Odpowiedzi:0
Odpowiedz

Kogo Kogo

1 1

Obchodzi chlop z za rzeki? 21:34, 26.12.2021

Odpowiedzi:0
Odpowiedz

REKLAMAZabawa niemowląt - zobacz ceny
0%