Rajzę historyczną „Modernizm w Tarnowskich Górach” zorganizowało w sobotę, 5 września, stowarzyszenie Wrazidlok. W roli głównej wystąpiła Szkoła Podstawowa nr 3.

- Modernizm to odcięcie się od wszystkich historyzujących stylów, fascynacja Stanami Zjednoczonymi i niejednokrotne nawiązywanie kształtem do transatlantyku. Tutaj mieszczaństwo bierze sprawy w swoje ręce – mówił jeden z przewodników dr Łukasz Zimnoch.

Liczyła się też funkcjonalność. Jeżeli budynek miał być domem mieszkalnym, to komfortowym i takim, w którym dobrze się mieszka, jeżeli szkołą – to taką, w której można dobrze uczyć, w której odnajdą się uczniowie i nauczyciele.

Śląsk był mieszczański i nie tylko nadążał za nowymi trendami w architekturze, ale niejednokrotnie był liderem modernizmu. Co ciekawe, jedne z piękniejszych i najbardziej wartościowych modernistycznych budynków wznoszono w polskiej części Górnego Śląska.

Tarnogórskie perełki

W Tarnowskich Górach takim efektownym przykładem modernizmu jest właśnie Szkoła Podstawowa nr 3. Nad projektem dotyczącym jej modernizacji i przywracania dawnego blasku pracuje architekt Bartłomiej Hornik, drugi z prelegentów sobotniej rajzy.

Budynek Trójki zaprojektował Martin Stefke, budowniczym miejskim był Wiktor Warzecha, wykonawcą inwestycji tarnogórska firma Kaspara Jastrzembskiego. Budowa trwała od 1929 do 1932 roku. - Angażowali się w nią także mieszkańcy, między innymi ojciec obecnego dyrektora szkoły – mówił Hornik.

- Ten szkolny budynek to modernizm w pełnej krasie. Mamy tu na przykład wyraźny podział na część męską i żeńską, charakterystyczne główne wejście, okna nawiązujące do okien wstęgowych – dodał. Wspominał też, że użyto efektownego zielonego tynku w dodatkiem miki. Można go zobaczyć w miejscach, gdzie odpadł nowy tynk. Jedną z rzeczy, które się w szkole nie zmieniły, jest drewniana posadzka.

Co ciekawe, projektantom udało się dotrzeć do archiwalnej dokumentacji projektowej, w tym rysunków sali gimnastycznej. Z pewnością pomoże ona zrealizować jeden z celów – odtworzenie historycznych elementów, tak by szkoła parkowa wyglądała równie pięknie, jak przed wojną. Na przykład tynk ma mieć taki sam skład chemiczny, strukturę i kolor jak ten sprzed prawie 100 lat.

W grę wchodzi też taki remont tarasów, by można było z nich korzystać. Przewodnicy zwrócili także uwagę na zabudowane zadaszenia z tyłu szkoły, pod którymi niegdyś można się było schronić przed słońcem.

W Tarnowskich Górach przykładów modernizmu jest więcej. Dr Zimnoch zwracał uwagę m.in. na piękne wille przy ul. Wyszyńskiego, które dawni Tarnogórzanie budowali, dla prestiżu, naprzeciw Parku Miejskiego.

Wskazał też sąsiadujący z Trójką budynek, w którym działa cukiernia, z obłą formą nawiązującą kształtem do transatlantyku. Na trasie krótkiego spaceru znalazł się też Młodzieżowy Dom Kultury przy ul. Gliwickiej, też architektonicznie nawiązujący do statku i z tarasem na dachu.

Czytaj też: Tarnowskie Góry. Wyburzyli część Gastronomika