Za nami czwarta edycja Misterium św. Barbary, wydarzenia zorganizowanego przez Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. W sobotni wieczór, 24 października, kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach stał się przestrzenią niezwykłego widowiska, w którym muzyka, historia i współczesne wizualizacje połączyły się w opowieść o patronce górników.

Podczas wydarzenia po raz pierwszy zaprezentowano replikę księgi bractwa, wykonaną przez PIMAX z Koszalina ze środków własnych SMZT. Oryginał znajduje się obecnie w pracowni konserwatorskiej, a po zakończeniu prac powróci na swoje miejsce.

Podczas tegorocznego Misterium wystąpili: Anna Wiśniewska-Schoppa – sopran, Piotr Nikiel – tenor, Yaroslava Nekliaieva – harfa, Bartłomiej Kwiatkowski – organy, In Tempore - Kameralny Zespół Wokalny, Orkiestra Kamiliańska pod dyrekcją Olka Königa

W programie znalazły się dzieła wybitnych kompozytorów, m.in. Verdiego, Brahmsa i Zimmera. Muzycznym interpretacjom towarzyszyły efektowne wizualizacje inspirowane postacią św. Barbary. 

Szczególne miejsce zajęły tradycyjne Godzinki ku czci św. Barbary, pochodzące z Modlitewnika Bractwa św. Barbary z 1747 roku. 

Kult św. Barbary w Tarnowskich Górach ma bogatą historię. W 1721 roku, z inicjatywy jezuitów, powstało tutaj jedno z pierwszych na świecie bractw św. Barbary, zatwierdzone w 1747 roku bullą papieża Benedykta XIV.

Do tego wyjątkowego dziedzictwa nawiązuje Misterium, które jest nie tylko wydarzeniem artystycznym, lecz także ważną inicjatywą służącą pielęgnowaniu lokalnej tożsamości oraz przekazywaniu górniczych tradycji kolejnym pokoleniom.

Znaczenie tych zwyczajów potwierdza ich wpis na Krajową Listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. 3 marca 2023 roku znalazły się na niej „Zwyczaje związane z kultem św. Barbary oraz tradycje górników kruszcowych na ziemi tarnogórskiej”. Kolejne edycje Misterium przyczyniają się do popularyzacji i ochrony tego unikatowego dziedzictwa.

Przed Tarnowskimi Górami być może kolejny ważny moment w historii ochrony lokalnego dziedzictwa. Na początku grudnia 2026 roku spodziewana jest decyzja UNESCO w sprawie międzynarodowego wniosku o wpis „Obchodów św. Barbary i tradycji górniczych” na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Wniosek został zgłoszony wspólnie przez Polskę, Austrię i Luksemburg.

Tekst i zdjęcia: Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej / fot. Agnieszka Draus