W obliczu rosnących cen energii i wyzwań klimatycznych coraz więcej samorządów oraz przedsiębiorców szuka alternatyw dla tradycyjnych źródeł zasilania. Jednym z rozwiązań, które zyskuje na znaczeniu, są spółdzielnie energetyczne. Teraz ich rozwój na Śląsku może przyspieszyć — wszystko za sprawą nowego programu wsparcia ogłoszonego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Spółdzielnie energetyczne to forma współpracy mieszkańców, samorządów i lokalnych firm, którzy wspólnie produkują i wykorzystują energię najczęściej z odnawialnych źródeł. Ich ideą jest nie tylko obniżenie kosztów, ale także zwiększenie niezależności energetycznej regionu.

Tego typu inicjatywy wpisują się w rozwój tzw. energetyki rozproszonej, gdzie odbiorcy energii stają się jednocześnie jej producentami. W praktyce oznacza to m.in. budowę instalacji fotowoltaicznych, biogazowni czy małych elektrowni wiatrowych, które zasilają lokalne społeczności.

Nowe wsparcie finansowe

WFOŚiGW w Katowicach ogłosił nabór wniosków w ramach programu wspierającego zarówno tworzenie spółdzielni energetycznych, jak i inwestycje realizowane przez ich członków. Wnioski można składać do 15 maja lub do wyczerpania dostępnych środków.

Budżet programu obejmuje: 3 mln zł na dotacje, pożyczki bez limitu. 

Kto może skorzystać?

Program skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego oraz osób prawnych i przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą), pod warunkiem, że są oni członkami spółdzielni energetycznej lub planują jej utworzenie.

Na co można dostać pieniądze?

Wsparcie podzielono na dwa główne obszary.

1. Przygotowanie spółdzielni energetycznej (głównie dla samorządów):

– analizy energetyczne i ekonomiczne,

– opracowanie miksu energetycznego,

– przygotowanie statutu i dokumentów prawnych,

– stworzenie biznesplanu i koncepcji zarządzania energią.

W tym przypadku dotacja może wynieść do 80 proc. kosztów, maksymalnie 100 tys. zł.

2. Inwestycje w odnawialne źródła energii (dla członków spółdzielni):

– instalacje fotowoltaiczne,

– elektrownie wiatrowe,

– magazyny energii,

– biogazownie (w tym rolnicze),

– elektrownie wodne i inne OZE,

– dokumentacja techniczna projektów.

Tutaj wsparcie sięga 50 proc. kosztów, do 250 tys. zł na beneficjenta.

Warto dodać, że możliwe jest łączenie dotacji z pożyczką — nawet do 100 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji.

Szansa dla gmin i lokalnego biznesu

Eksperci podkreślają, że spółdzielnie energetyczne mogą znacząco wpłynąć na rozwój obszarów wiejskich i mniejszych miast. Oprócz obniżenia rachunków za energię, przyczyniają się do tworzenia nowych miejsc pracy, poprawy jakości powietrza oraz zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego.

Jednocześnie obowiązujące przepisy jasno określają ramy ich działania — spółdzielnie mogą funkcjonować lokalnie (np. na terenie jednej lub kilku sąsiadujących gmin), a ich instalacje powinny pokrywać znaczną część zapotrzebowania członków na energię.

Gdzie złożyć wniosek?

Dokumenty aplikacyjne wraz z wymaganymi załącznikami należy składać bezpośrednio w siedzibie WFOŚiGW w Katowicach. Instytucja zastrzega, że nabór może zostać zakończony wcześniej w przypadku wyczerpania dostępnych środków.

Nowy program to wyraźny sygnał, że transformacja energetyczna zaczyna się na poziomie lokalnym.

Za treści zawarte w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi redakcja.

::news{"type":"see-also","item":"69410"}