Miała zniknąć z tarnogórskiego rynku

Zabytkowa kamienica została przeznaczona do wyburzenia, ale ocaliła ją determinacja Alfonsa Kopii. O tym, że jest jeszcze bardziej wartościowa, niż wtedy myślano, świadczy odkrycie sprzed 15 lat.

Kamienica przy Rynku 1 jest znana przede wszystkim z restauracji Sedlaczek. Jej historia sięga 1786 roku, gdy kupiec Johann Sedlaczek uzyskał zgodę na prowadzenie w kamienicy handlu, wyszynku i winiarni. 1 listopada 1805 roku kupił nieruchomość za 1 800 talarów, rozpoczynając nowy etap rozwoju rodzinnego przedsiębiorstwa.

W kolejnych pokoleniach interes rozwinęli jego syn Heinrich i wnuk Hugo. Wina oraz nalewki sprzedawane pod nazwiskiem Sedlaczków zdobyły renomę wykraczającą poza Tarnowskie Góry. Rodzina prowadziła również składy i winiarnie w innych śląskich miastach.

W 1907 roku firmę przekształcono w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Sedlaczkowie pozostali jej właścicielami do 1922 roku. Później zmieniali się zarządcy i właściciele, ale tradycja gastronomiczna tego miejsca przetrwała kolejne dekady.

Przeznaczona do wyburzenia

Historia Sedlaczka to również opowieść o zabytku, który mógł zniknąć z miejskiego krajobrazu. Po II wojnie światowej budynek przejęło państwo, a działalność lokalu przerwano. Ostatecznie okazało się, że kamienica została przeznaczona do wyburzenia. Powodem miał być zły stan obiektu. Ocaliła go determinacja Alfonsa Kopii, który wprowadził się tam wraz z rodziną. Ostatecznie zabytkowy budynek ocalał, wróciły również tradycje restauracyjne i winiarskie.

W czasach PRL-u Sedlaczek cieszył się rozpoznawalnością. Później, po przemianach ustrojowych, lokal zaczął jednak podupadać. W 2006 roku lokal z restauracją kupili Leokadia i Henryk Wójcikowie. Rozpoczęty przez nich remont zakończył się ciekawym odkryciem. 

Malowidła z XVII wieku

Sedlaczka zamknięto i rozpoczął się remont wnętrz. Dłuższy niż pierwotnie zakładano, a to za sprawą znaleziska. 

Na pierwszym piętrze kamienicy, w jednym z pomieszczeń Muzeum w Tarnowskich Górach można oglądać renesansowy strop. Henryk Wójcik podejrzewał, że i na parterze pod późniejszymi warstwami wykończenia może znajdować się historyczna konstrukcja. Przypuszczenia się potwierdziły.

Strop był zamalowany farbą kredową, a następnie przykryty łatami owiniętymi słomą i warstwą tynku. Odkrycie wymagało dodatkowych ekspertyz oraz zaangażowania specjalistów od konserwacji zabytków. W efekcie remont przedłużył się o kolejny rok.

Badania wykazały, że drewniane elementy stropu pochodzą z XVI wieku, natomiast zdobiące go malowidła datowane są na XVII stulecie. To wyjątkowe świadectwo dawnego rzemiosła i sztuki dekoracyjnej, ukryte przez lata pod kolejnymi warstwami wykończenia.

Co jeszcze kryje Sedlaczek?

Podczas remontu odsłonięto również filary podtrzymujące łuki sklepienia. Świadczą one o tym, że w sali, którą starsi Tarnogórzanie zapamiętali jako winiarnię, wieki temu znajdowały się podcienia. Tak więc w XVI wieku mieszczanie wychodzący z rynku na ulicę, obecnie Gliwicką, charakterystyczne lauby mieli nie tylko z prawej, ale i z lewej strony. Potem przestrzeń między filarami zamurowano i tak powstała obecna sala Sedlaczka. Pomieszczenie było dzielone na kilka mniejszych, a w jednym z nich kiedyś znajdowała się prawdopodobnie kuźnia. Świadczy o tym czarny, okopcony sufit i wielki komin.

Kolejną zagadką okazały się zamurowane okna w ścianie od strony sąsiedniej kamienicy przy Rynku 2. Teraz są odsłonięte, ścianę można oglądać tak, jak ją wybudowano blisko pięć wieków temu. Ale dlaczego w ścianie pomiędzy budynkami znalazły się okna? – Prawdopodobnie kamienicę przy Rynku 2 wybudowano później – odpowiadał Henryk Wójcik w grudniu 2014 r., gdy po remoncie ponownie otwierano Sedlaczka. 

Czytaj też:

W tarnogórskim Titanicu miał powstać market Biedronka?

Sklepy, skład wina, mieszkanie burmistrza. Wszystko w ratuszu!

::news{"type":"see-also","item":"77856"}